Moussa Vieux Kanté

 

Dit is helaas de enige foto van Vieux Kanté die op het internet te vinden is. Ook het aanbod van door hem gespeelde muziek beperkt zich tot een paar kleine melodietjes en jammer genoeg hoor je hem ook niet zingen met zijn scherpe ongepolijste stem. De zanger die op U-tube Vieux Kanté wordt genoemd is een ander dan de jonge Malinees die in Nederland heeft samengespeeld met bekende jazzmusici.

Doodzonde, want de blinde muzikant Vieux Kanté was een virtuoos op de N’Goni, een Malinees snaarinstrument, laten we het een harp noemen, met 6 snaren van vislijn. Hij was misschien wel de beste Kamalen’Goni speler die Mali ooit heeft gekend. We zullen het nooit weten, Vieux is alweer enkele jaren dood en het nagelaten materiaal is geen weergave van zijn kunnen. In Nederland speelde Vieux o.a. samen met jazzmusici als Hans Dulfer, Dick de Graaff, Jan Kuiper, Vincent Henar (Fra Fra) en Jan Wirken. Zij noemden Vieux een muzikaal talent op wereldniveau. Toch was Vieux Kanté, afkomstig van het Malinese platteland, van huis uit een vertolker van traditionele Malinese muziek. Het lijkt erop alsof met deze kwalificatie

een muziekstroming wordt afgebakend, maar het tegendeel is waar. In de Malinese muziek ligt namelijk niets vast. Er is geen geschreven muziek. Er zijn hooguit wat deuntjes die iedereen kent, en daarmee is alles gezegd. Voor de rest wordt er naar hartenlust geïmproviseerd op pentatonische schema’s met zeer complexe ritmes bovendien, waardoor traditionele Malinese muzikanten er hun hand niet voor omdraaien om de blues te spelen in een jazzorkest. En als je die combinatie eenmaal hebt gehoord begrijp je ook waar de bakermat van de jazz en de reggae is gelegen.

De Kora

 

Evenals de N’Goni is de Kora een harp op basis van een met huid bespannen kalebas en een lange steel. Ook de Kora wordt bespeeld met de snaren naar de speler toe. De Kora telt 21 snaren, waarvan er 11 links en 10 rechts over de kam zijn gespannen. De versierde stokken aan de zijkant dienen slechts om het instrument te kunnen vasthouden. De Kora is te vinden in heel West Afrika, maar is vooral populair in Mali.

Sidiki Diabaté

 

Niet de wereldberoemde Toumani Diabaté maar zijn vader, Sidiki Diabaté, wordt in Mali beschouwd als de grootste Koraspeler aller tijden. Bij diens begrafenis in 1996 waren vrijwel alle bekende Malinese muzikanten aanwezig. Ook president Alpha Oumar Traoré was er om de muzikant de laatste eer te bewijzen, samen met een keur aan ministers, magistraten en andere hoge gezagsdragers.

Festival au Desert

 

Helaas is het in 2009 niet gelukt, maar ooit hopen we een bezoek te brengen aan het festival au desert in Essakane.

Dit festival is een voortvloeisel van de Touareg-spelen die in het verleden onregelmatig werden gehouden op diverse plaatsen in de Sahara van Mauretanië, Mali en Niger.

Sinds 2001 is het festival

geïnstitutionaliseerd. Het is een

jaarlijks terugkerend evenement

geworden met Essakane als vaste

festivalplaats. De muziek voert

tegenwoordig de boventoon (en

wordt niet alleen meer uitgevoerd

door Touareg), maar ook dans,

poëzie, kameelrijden en

zwaardvechten zijn onderdeel van

de feestelijkheden.

 

Zie www.festival-du-desert.org

Mali en de muziek (in bewerking)