Mali, geschiedenis (vervolg)

 

De naam is echter gekozen in 1959, een jaar voor de onafhankelijkheid, toen het Franse Soedan en Senegal een federatie aangingen. Deze federatie, onder de naam Mali, hield na de onafhankelijkheid nog maar twee maanden stand. In tegenstelling tot Senegal en evenals een groot aantal verse Afrikaanse staten was Mali aanvankelijk socialistisch ingesteld en gericht op Moskou. Hoewel regeringsleider Modibo Kéïta momenteel wordt gezien als een soort vader des vaderlands, was hij feitelijk een verlicht despoot. Hij was president, premier en minister van defensie tegelijk en stond geen andere politieke partijen toe dan zijn eigen partij, de Union Soudanaise.

In 1968 vond een militaire staatsgreep plaats en Moussa Traoré werd president. Hij bracht het straatarme Mali weinig ontwikkeling en misschien wel aan de rand van de financiële afgrond toen hij, in plaats van de CFA, in 1978 de Malinese Franc introduceerde. Dit werd enkele later teruggedraaid, de Malinese Franc was toen nog amper wat waard. Wel was het in Mali in vergelijking met omliggende landen politiek relatief rustig.

In 1991 vond er opnieuw een staatsgreep plaats en Moussa Traoré werd gevangen genomen. Luitenant kolonel Amadou Toumani Touré (ATT), de leider van de junta en tijdelijk president, zegde toe verkiezingen te organiseren. Deze vonden plaats eind 1992 en Alpha Oumar Konaré werd de eerste democratisch gekozen president in de geschiedenis van Mali. Inmiddels is de uiterst populaire inmiddels ex-militair ATT terug op het politieke toneel. Hij werd als onafhankelijk kandidaat in 2002 tot president gekozen en in 2007 herkozen voor een tweede termijn. Mali wordt door het Westen gezien als een goed voorbeeld van democratisering en wordt mede dankzij deze erkenning in ruime mate gesteund met ontwikkelingshulp.

Amadou Toumani Touré

Banco, het meest populaire bouwmateriaal

 

Banco = een mengsel van leem, stro en koeienmest.

 

Het grootste deel van de huizen in Mali wordt opgetrokken uit banco. Het is relatief goedkoop maar vergt veel onderhoud. De forse regens in de zomer spoelen de banco gedeeltelijk weg en na de regentijd moet er flink worden bijgesmeerd om verval te voorkomen. Ieder jaar krijgt de moskee van Djenné een opknapbeurt. Honderden gelovigen uit heel Mali komen dan helpen om de beroemde moskee van een nieuwe laag banco te voorzien.

Staten binnen de staat

 

In de West-Afrikaanse samenleving speelt de grootfamilie een vitale rol. De families zijn in feite kleine staatjes binnen de natie. De Chef de famille (pater familias) is weliswaar de belangrijkste gezagdrager in de familie, maar hij wordt vooral gekozen (!) op basis van zijn leeftijd en zijn verwantschap met de oergrootvader. Capaciteiten op het gebied van leiding geven aan de familie komen niet op de eerste plaats. Hij omringt zich met adviseurs en uitvoerende gezagsdragers. Ook ontkomt hij er niet aan om een belangrijk deel van zijn gezag te delegeren aan zijn bloedverwanten. Binnen het familiale toneel zijn er dan ook een groot aantal hoofd- en bijrollen ontstaan, aangevuld met de belangrijkste figuranten. Grootfamilies hebben op deze manier in het prekoloniale West-Afrika bloeiende rijken geleid (het koninkrijk Mali onder Kan Kan Moussa, de Ashanti en Mossi koninkrijken, etc.).

In het koloniale West-Afrika werd door de invoering van het Franse bureaucratische systeem voeding gegeven aan de baantjesgeverij of er werden baantjes gecreëerd om min of meer belangrijke personen in vooraanstaande families tevreden te stellen. Dat gebeurt vandaag de dag nog steeds, er is dus niets nieuws onder de Afrikaanse zon.

Een belangrijke bijkomstigheid is dat de op het Westen georiënteerde democratische systemen in West-Afrika niet bepaald een succes zijn. De familiale verbanden blijven een hoofdrol spelen, terwijl ze formeel van ondergeschikt belang zijn. Het grootste probleem is echter dat er omstreeks 1920 grenzen getrokken zijn die geen enkel verband houden met de grootfamilies. In het verleden bestonden er geen feitelijke

grenzen, ze werden bepaald door het invloedsgebied van een of meerdere grootfamilies en diverse schatplichtige families. Goede voorbeelden daarvan zijn de Bambara-rijken van Segou en Kaärta. De overgang van ‘familiestaat ’naar ‘natiestaat’ is een van de belangrijkste problemen die West-Afrika zal moeten overwinnen. Problemen die West-Afrika te danken heeft aan het kolonialisme.

Mali

Mali, geschiedenis

Het huidige Mali bestaat nog maar sinds 20 juni 1960 en is een voortzetting van de voormalige kolonie Frans Soedan, een onderdeel van Frans West Afrika. De grenzen zijn nogal willekeurig getrokken, soms met de liniaal dwars door de woestijn, en het grondgebied heeft weinig overeenkomst met het historische rijk Mali, dat in de 11de eeuw werd gesticht door de Malinké. De grootste bevolkingsgroep is de Bambara en de meest gesproken taal is het Bamanankan, en in dat licht gezien had het eerder voor de hand gelegen als het land Segou had geheten, naar het laatste Bambararijk dat aan het eind van de 19de eeuw werd ingekapseld door de Fransen.